Hagv÷xtur og mannfj÷lgunarvandi heimsins

Er ˇheftur hagv÷xtur ß heimsvÝsu lausn alls?

═ frÚtt ß mbl.is 6. j˙nÝ 2016 me­ yfirskriftinni äŮrj˙ b÷rn a­ minnsta kostiô er greint frß ■vÝ a­ Tyrklandsforseti hafi eindregi­ hvatt ■egna sÝna og tr˙brŠ­ur til barneigna. Haft er eftir honum äa­ äengir m˙slimarô Šttu a­ Ýhuga a­ nota getna­arvarnirô og a­ hann hafi ähvatt konur til ■ess a­ eignast a­ minnsta kosti ■rj˙ b÷rnô. äVi­ munum margfalda afkomendur okkarô er haft eftir honum.

Ůessi frÚtt ber me­ sÚr a­ ■ar fari saman hvatningar Ýslamsks ■jˇ­h÷f­ingja, Ý anda Ýslam, og ka■ˇlsku kirkjunnar um aukningu barneigna og gegn notkun getna­arvarna. Fßtt er sterkara en hvatningar og tr˙arleg "l÷g" og kennisetningar ß grunni tr˙arbrag­a og hvers kyns innrŠting um breytni fˇlks ß ■eim grunni.

Me­ slÝkum innrŠtingarhvatningum er skellt skollaeyrum vi­ fˇlksfj÷lgunarvanda heimsins sem er ein af frumors÷kum ßgangs ß au­lindir Jar­ar og sta­bundinnar og hnattrŠnnar mengunar. Hva­ tr˙bo­ og ßrˇ­ur, ef ekki valdbo­, umrŠdds forseta var­ar Ý krafti sÝns embŠttis sem lei­toga lands sÝns hefur ■a­ vŠntanlega einnig einhver ßhrif ß alla landa hans og tr˙brŠ­ur ■eirra hvar sem ■eir eru, lÝka Ý ÷­rum l÷ndum Evrˇpu ■ar sem ■eir eru fj÷lmennir.

Pßfinn ßsamt ÷­rum ka■ˇlskum tr˙arlei­togum hefur hli­stŠ­ tr˙arleg hvetjandi ßhrif innan ka■ˇlsku kirkjunnar, hvar Ý heimi sem h˙n teygir anga sÝna.

Spurning er hvernig hŠgt er a­ breg­ast vi­ ■essari hvatningastefnu um barneignir Ý nafni tr˙arbrag­a, ekki sÝst ofangreindra, ß­ur en fˇlksfj÷lgunin og fˇlksfj÷ldinn Ý heiminum ver­ur til slÝkrar ey­ingar ß gŠ­um Jar­ar a­ ska­inn ver­i ˇafturkallanlegur me­ tilheyrandi h÷rmungum fyrir allt lÝf Ý vistkerfi okkar, Flˇru og Fßnu.

Reyndar hafa ■Šr sko­anir veri­ vi­ra­ar fyrir ßratugum sÝ­an af frŠ­im÷nnum og fˇlki, sem lŠtur sig ■essi vandamßl var­a, a­ Ý ˇefni stefni og jafnvel a­ ■egar hafi veri­ fari­ yfir m÷rk hnattrŠnnar sjßlfbŠrni til lengri tÝma liti­. ═ tÝmamˇtaskřrslu ß vegum Rˇmarkl˙bbsins, The Limits to Growth frß 1972 eftir Dennis L. Meadows o.fl. (Ý danskri ■ř­ingin GrŠnser for vŠkst, Gyldendal 1974), voru dregnar upp d÷kkar horfur Ý ■essum efnum ef fram fŠri eins og horf­i ■ß. Sbr. einnig bˇkin Mankind at the Turning Point eftir Mesarovic & Pestel (Ý danskri ■ř­ingu Hvilke grŠnser for vŠkst?, Gyldendal 1975). Mannfj÷ldinn Ý heiminum hefur vaxi­ me­ veldisvexti og heldur enn ßfram ß ■eirri braut. Ůa­ gengur nßtt˙rulega ekki til lengdar endalaust ßn h÷rmulegra aflei­inga.

LÝti­ raunhŠft umfram umrŠ­ur og rß­stefnur er samt a­hafst Ý al■jˇ­asamfÚlaginu til a­ stemma stigu vi­ ■essari ˇheillavŠnlegu ■rˇun.
Fulltr˙ar ■jˇ­rÝkja tala ß al■jˇ­legum rß­stefnum um hnattrŠn vandamßl en ekki vir­ist ■ar komist nŠgilega beinskeytt a­ rˇtum ■essa vanda, sem er offj÷lgunarvandamßl mannkyns. Lřsandi dŠmi um ■etta er til dŠmis al■jˇ­leg rß­stefna um sjßlfbŠra ■rˇun ß vegum einnar deildar Sameinu­u ■jˇ­anna, äThe Third International Conference on Financing for Developmentô, sem haldin var Ý Addis Ababa 13.-16. j˙lÝ 2015. Ůar voru sett fram 17 stefnumi­ og ■ar undir 169 markmi­, äSustainable Development Goalsô, sem me­limal÷ndin myndu stefna a­ var­andi velfer­ Jar­arb˙a og sjßlfbŠra ■rˇun ß m÷rgum svi­um, sbr. The Addis Ababa Action Agenda (AAAA, A/RES/69/313). Ůessi markmi­ voru einnig sundurli­u­ Ý sÚr skjali ■ar sem tiltekin ßform um tilsvarandi a­fer­ir og a­ger­ir eru tengd vi­ hvert markmi­ um sig. Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna fylgdi ni­urst÷­um rß­stefnunnar eftir me­ me­al annars ßlyktun 22. desember 2015.

Fljˇtt ß liti­ er ■ˇ Ý ■essum g÷gnum ■vÝ mi­ur hvergi minnst berum or­um ß undirliggjandi offj÷lgunarvanda mannkyns e­a sÚrst÷k vi­br÷g­ vi­ honum; eins og hann sÚ ekki til sta­ar.

═ vi­tals■Štti Sjˇnvarpsins 14. j˙nÝ 2016 vi­ umhverfissÚrfrŠ­inginn dr. Jane Godall kom fram hjß henni a­ ef allir Ýb˙ar Jar­ar nytu s÷mu lÝfskjara og vi­hef­u sama lÝfsstÝl og vi­ Evrˇpub˙ar n˙ ■yrfti um fjˇrar til fimm plßnetur ß vi­ J÷r­ til a­ standa undir og vi­halda ■eirri neyslu og au­lindanřtingu. (birt 18.6.2016 ß Sarpinum ß R┌V).

Til samanbur­ar sřna ˙treikningar Global Footprint Network ß vistspori (äEcological Footprintô) mannkyns ß J÷r­u a­ n˙verandi notkun au­linda og losun koltvÝsřrings krefst Ýgildis 1,6 Jar­a til a­ vi­halda sjßlfbŠrni. Ůar sem vi­ h÷fum vitanlega einungis eina J÷r­ sÚst a­ Ý miki­ ˇefni er komi­ og virkra a­ger­a er ■÷rf.

A­ hvetja stˇran hluta mannkyns til enn hra­ari fj÷lgunar, eins og lei­togar og fylgjendur ofangreindra tr˙arbrag­a gera, ■egar ■÷rf er ß hinu gagnstŠ­a, er augljˇslega ˇßbyrg og veruleikafirrt stefna sem bŠtir ß vanda mannkyns a­ ÷­ru ˇbreyttu. ┴byrg­ allra ■eirra ■jˇ­a og al■jˇ­legra stofnana sem a­hafast ekki me­ virkum a­fer­um til a­ stemma stigu vi­ fˇlksfj÷lgunarvanda mannkyns er mikil og meiri en or­ fß lřst.

═ ofangreindu ljˇsi ber a­ huga a­ nřjum lausnum fyrir vegfer­ og velfer­ mannkyns heldur en ßframhaldandi ˇheftum hagvexti ß heimsvÝsu me­an stŠtt er, en s˙ feig­arstefna endar a­ ˇbreyttu me­ h÷rmungum fyrir alla.
N˙ er spurning hvort m.a. aflei­ingar af äBrexitô me­ tilkomandi endurskipulagningu efnahagskerfa landanna geti beint ■jˇ­rÝkjum heims inn ß farsŠlli brautir Ý ■essum efnum.


mbl.is Obama: Brexit ˇgnar hagvexti
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband