Fęrsluflokkur: Feršalög

Ókeypis nįttśruparadķs liggur undir skemmdum

Žessu veršur aš breyta žar sem svona hįttar til, eins og lżst er ķ mešfylgjandi frétt um slęma umgengni og sóšaskap ķ einni af nįttśruparadķsum Ķslands.
Tekjur verša aš fylgja tilkostnaši. Sį sem ber kostnaš af feršamannastraumi ętti aš njóta tilhlżšilegra tekna fyrir.

Ég spyr įgęta og greišuga landeigendur Hrešavatnslands hvort žeir hafi ķhugaš aš stofna t.d. "Sveitagarš" meš einhverri feršavęnni ašstöšu sem žeir sķšan gętu haft einhverjar tekjur af til aš fjįrmagna ašstöšu og eftirlit, hlišstętt og eigendur Blįa lónsins hafa gert žar. Žar kemst enginn inn nema žeir sem kaupa sér ašgang aš žvķ sem žar er ķ boši - og fuglinn fljśgandi.

Žaš er t.d. skömm hópferšafyrirtękja aš hagnżta sér žessa ašstöšu įn žess aš greiša fyrir.
Fyrir utan frįbęrt og fallegt landslag og gróšursęlt unašslegt umhverfi žarna, sem indęlt er aš ganga um nišur aš fossinum Glanna og lautarferšastašnum Paradķsarlaut, žį hafa landeigendur lįtiš reisa flottan śtsżnispall ofan viš fossinn Glanna į sinn kostnaš. Fyrir utan annaš er hęgt aš fylgjast žar meš löxunum undir fossinum og stórlöxunum į įrbakkanum nešar. Mér skilst aš landeigendurnir hafi fengiš einhverja hungurlśs ķ styrk frį hinu opinbera upp ķ framkvęmdina į sķnum tķma og er žaš allt og sumt.
Žarna kemur sęgur hópferšabķla og feršafólks į einkabķlum daglega yfir allt sumariš og meira en žaš žannig aš oft myndast örtröš į bķlastęšinu sem er viš golfskįla Golfklśbbsins Glanna (GGB). Golfskįlinn bżšur einnig upp į žrifalega salernisašstöšu sem opin er allan sólarhringinn. Žar er notendum žó ķ sjįlfs vald sett hvort žeir leggi fram einhverja aura fyrir ašstöšuna og fį skįlaeigendur žannig lķtiš fyrir sinn snśš. 

Langlundargeš forrįšamanna svęšisins viš Glanna ķ Hrešavatnslandi er ašdįunarvert. Vonandi veršur dįsamlegt umhverfiš žarna ekki skemmt meš óhóflegum įtrošningi vegna hinna frjįlsu ókeypis afnota og eftirlitsleysis.
Žetta į nįttśrulega viš um ašrar nįttśruparadķsir žar sem svona hįttar til.


mbl.is Slęm umgengni og sóšaskapur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žeir borgi sem njóta

Ég hef įšur ritaš pistil um gjaldtöku į (vinsęlum) feršamannastöšum į Ķslandi žannig aš ašgangseyrir žar af renni til uppbyggingar og višhalds į viškomandi stöšum. Žetta verši framkvęmt samkvęmt reglum sem settar verši af hinu opinbera žar um og hįš eftirliti. Žannig er žetta vķša erlendis.

Žaš er glórulaust aš fyrirtęki ķ feršamannabransanum geti gert śt į žessa staši įn žess žeir eša višskiptavinir žeirra kosti nokkru til sjįlfir. Hingaš til og enn žį eru žeir aš gera śt į nįttśru Ķslans og opinber framlög skattgreišenda hérlendis.
Žaš er ennfremur ķ anda óhefts og stjórnlauss ašgangs allra aš sömu aušlindinni sem leišir aš lokum til mettunar į vinsęlum stöšum og óhagręšis fyrir alla žegar staširnir missa ašdrįttarafl sitt vegna įsóknar, įtrošnings, mannmergšar og nišurnķšslu.


mbl.is Milljónirnar 50 ekki nóg
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nįttśrupassinn fęr reisupassann

Žaš er ekki nema von aš išnašarrįšherrann skuli gefa nįttśrupassa ómöguleikans reisupassann; og er žaš vonum seinna.

Hvaš er žį til rįša? Jś, hin ešlilega lausn: Žeir borgi sem njóta, ž.e. seljendur og/eša kaupendur žjónustu viš nįttśruskošun.

Hverjir eru seljendur? Eigendur og/eša handhafar landgęšaréttinda. Žeir ęttu aš kosta sómasamlega žjónustuašstöšu og višhald hver į sķnum staš, sem hįš yrši opinberu eftirliti og leyfisveitingum, og hafa leyfi til aš taka "hęfilegt" og "hóflegt" gjald fyrir.

Aš öšrum kosti, eins og veriš hefur hingaš til og enn stefnir ķ, eru skattgreišendur į Ķslandi aš nišurgreiša og/eša styrkja meš óbeinum hętti starfsemi hópferšafyrirtękja og bķlaleigufyrirtękja sem gera śt į žessa aušlind sem ķslensk nįttśra er.

Hópferšafyrirtęki og ašilar sem selja (ekki sķst erlendum) feršamönnum śtsżnisferšir į tiltekna staši gętu aš sjįlfsögšu selt kśnnum sķnum ašgöngumiša į viškomandi staši samkvęmt samkomulagi viš hvern ašila eins og verkast vill.

Nś, sem įšur, er bara hęgt aš harma aš stjórnmįlamenn og embęttismenn skuli hafa eytt dżrmętum tķma ķ athafnaleysi ķ skipulags- og gjaldtökumįlum śt af vangaveltum og hugmyndum um nįttśrupassa sem ekki getur virkaš sem skyldi, ķ staš žess aš drķfa ķ aš koma į nothęfu og ešlilegu fyrirkomulagi t.d. į ofangreindum nótum eins og tķškast vķša erlendis og žykir ešlilegt.

Žetta fyrirkomulag leysir žó ekki allan vandann tengt kostnaši viš vinsęla og veršandi feršamannastaši til nįttśruskošunar. Žar veršur hiš opinbera aš kosta til og styrkja lįgmarksframkvęmdir til aš byrja meš į hverjum staš. Žaš mį fjįrmagna meš gistinįttagjaldi og öšru žvķ um lķku sem til žess er ętlaš.


mbl.is Gefur nįttśrupassa upp į bįtinn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Veršteygni og viršisaukaskattur ķ feršažjónustunni

Žaš mętti halda aš fyrrverandi fjįrmįlarįšherra, Steingrķmur J. Sigfśsson, sé ekki mešvitašur um žaš hagfręšilega fyrirbęri sem kallast teygni eftirspurnar og veršteygni ef dęma mį af ummęlum hans ķ višhangandi fréttavištali um įhrifin af lękkun viršisaukaskatts į feršažjónusu į Ķslandi; Enda er žaš e.t.v. ekki til umfjöllunar ķ nįmi jaršfręšinga. - Eša žį aš hann og žeir sem eru sama sinnis telji aš eftirspurnin eftir feršažjónustu į Ķslandi sé almennt "óteygin" (lęgri en 1, sbr. nešar).

Varšandi umręšu um įform um lękkun viršisaukaskatts į feršažjónustu į Ķslandi er vert aš benda stuttlega į eftirfarandi almennu atriši um teygni eftirspurnar:

Hugmyndin aš baki veršlękkunar snżst um žaš aš meš žvķ nįist hęrri velta vegna meiri magnsölu en ella.
Sé veršteygni vöru meiri en 1 myndi sölumagn vöru aukast hlutfallslega meira en sem nemur tiltekinni veršlękkun og veltan myndi žį aukast. Žaš į t.d. viš um samkeppnisvörur og žar sem rķkir "fullkomin samkeppni".
Sé veršteygni vöru minni en 1 myndi sölumagn aukast hlutfallslega minna en tiltekin veršlękkun į vörunni og veltan žvķ minnka, en aftur į móti myndi sölumagn žį ekki minnka hlutfallslega jafn mikiš og tiltekin veršhękkun. Žetta į t.d. viš um vörur sem fólk vill ógjarnan vera įn į tilteknu veršbili og tķmabili, svo sem tóbak og įfengi. Veršhękkun rķkisins į tóbaki og įfengi byggir m.a. į žeirri forsendu aš velta muni žrįtt fyrir žaš aukast, ž.e. aš magnsalan minnki hlutfallslega minna en veršhękkuninni nemur (eftirspurnin óteygin).

Feršažjónustan į Ķslandi bżšur almennt séš upp į žjónustu sem er ķ haršri alžjóšlegri samkeppni viš hlišstęša žjónustu ķ öšrum löndum sem bjóša upp į valkosti fyrir feršafólk.
Skynsemin ķ og rök aš baki almennrar veršlękkunar į feršažjónustu, eins og tilfelliš er meš lękkun viršisaukaskatts innan žeirrar greinar, byggir žvķ į žeirri forsendu aš eftirspurnin eftir henni sé teygin, ž.e. veršteygnin hęrri en 1, og aš veltan og afraksturinn innan hennar (žar meš tališ tekjur hins opinbera ķ formi vsk) muni žvķ ekki minnka viš vsk-lękkunina heldur žvert į móti aukast.

PS. Formślan fyrir śtreikning į teygni eftirspurnar (e) er:

     e = Hlutfallsleg breyting ķ magni eftirspurnar
           Hlutfallsleg breyting į verši

 


mbl.is Skuldarar fį leišréttingu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Skrśšgaršurinn viš Dżrafjörš

Til hamingju meš žessi virtu veršlaun, Carlo Scarpa veršlaunin. Žetta er žeim sem žarna starfa til sóma og vegsauka, bęši į sviši menningarlandslags, garšlistar og landslagsarkitektśrs.

Įriš 2009 ritaši ég stuttan pistil um stemninguna žarna ķ sveitasęlunni žar sem garšurinn Skrśšur er stutt frį Nśpi viš Dżrafjörš og bendi į hann hér meš til yndisauka ķ amstri dagsins.


mbl.is Skrśšur hlżtur Carlo Scarpa veršlaunin
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hverju spįši George Orwell?

Hvaš kallaši George Orwell nś žetta fyrirkomulag ķ skįldsögu sinni 1984?

Ķ hvaša tilgangi taldi hann aš žvķ yrši komiš į?

En, hvaš um žaš. Myndu flutningsmenn žessarar tillögu vilja sżna sig ķ beinni į žessum stöšum? Ja, žeir eru ef til vill oršnir ónęmir fyrir slķku eftir aš vera bśnir aš bera sig ķ beinni śtsendingu į Alžingi lon og don, žar sem allt žeirra athęfi og hljóš hefur veriš opiš öllum žó žaš hafi nś ekki allt veriš til aš hafa eftir.


mbl.is Vilja vefmyndavélar į Ķslandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stemning ķ Skrśši og Dżrafirši

Skrśšur er dįsamlegur garšur ķ mögnušu umhverfi. Ég męli eindregiš meš aš feršafólk geri lykkju į leiš sķna um Dżrafjörš og keyri śt aš Nśpi, žar sem garšurinn er. Žarna eru ótrślega margar plöntur, tré, runnar og blóm ķ öllum regnbogans litum. Žarna hefur veriš vel hirt og nostraš viš hlutina. Ekkert er sambęrilegt viš žaš aš setjast nišur ķ svona umhverfi og lįta hugann reika į glöšum sumardegi innan um gróšurinn og ilminn. Žarna öšlast mašur kęrkomna hvķld frį glķmunni viš žjóšveginn, žótt ekki sé dokaš lengi viš.

Žį er stutt ķ yndislega mżrina nešan viš gamla skólastjórabśstašinn aš Nśpi. Žar er hęgt aš ganga um vegarslóša, talsveršan spotta, nišur ķ fjöru og inn aš ós litlu įrinnar sem žar rennur ķ sjóinn. (Umferš er aš vķsu takmörkuš yfir varptķmann). Į žeirri gönguferš skiptir litlu mįli hvernig vešriš er ef mašur er višeigandi klęddur. Gróšurilmurinn allsstašar, villt blómin bęrast fyrir golunni innan um puntstrįin og hįpunkturinn er žegar spói vellir sjóšbullandi ķ fjarska śti ķ mżrinni.

Ef fariš er enn utar meš ströndinni, og ekki skeytt um slęma fęrš, er komiš ķ Arnarnes. Žar er nįnast dulmagnaš svęši, skįhallt į móti Haukadal sem er hinum megin viš fjöršinn, žar sem meginvettvangur Gķsla sögu Sśrssonar er. Fjaran viš Arnarnes er fjölskrśšug og römm. Žögult umhverfiš og fallin mannvirki vitna um fyrri tķma. Ofan viš rķsa ógnvekjandi, žverhnķptir hamrarnir.

Ef komiš er viš į Žingeyri er upplagt aš skreppa śt meš ströndinni ķ Haukadal og ganga žar um og dįlķtiš upp ķ dalinn um kindatrošninga. Žaš er einkar įhrifarķkt aš virša fyrir sér stašhįttu, hafa bókina um Gķsla sögu Sśrssonar mešferšis og lesa yfir kafla žar sem stašhįttum er lżst og žannig nįnast upplifa söguna meš sögusvišiš ljóslifandi fyrir augum sér. Mannlżsingar sögunnar eru krydd į dvölina žarna og fį dalinn til aš lifna viš. Žarna sést hóllinn žar sem bęrinn stóš foršum, samkvęmt sögunni, hlķšarnar sem kotin stóšu į og seftjörnin ofan viš fjöruna sem einnig er minnst į. Magnaš! Žótt deila megi um sannleiksgildi sögunnar eru stašhįttalżsingarnar ķ henni ķ samręmi viš raunveruleikann. - Žarna er lķka stutt ķ skemmtilegan golfvöll! Góša ferš!


mbl.is Garšurinn Skrśšur ķ Dżrafirši 100 įra
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband