MikilvŠgt er a­ kjˇsa - Ůa­ skiptir vissulega mßli

Jß, Úg Štla a­ kjˇsa og nřta atkvŠ­isrÚtt minn.

Ef fˇlk sem hefur hugleitt a­ sleppa ■vÝ a­ kjˇsa a­ ■essu sinni fer n˙ samt ß kj÷rsta­ og křs ■ß ver­ur ■a­ hluti bylgju sem hefur sannarlega ßhrif ■egar talningarni­urst÷­ur liggja fyrir.

Allir sem kjˇsa hafa ßhrif. Ůa­ er ˇhjßkvŠmilegt Ý ■essu lř­rŠ­islega samfÚlagi okkar ═slendinga og takk fyrir ■a­. ╔g Štla a­ kjˇsa!


mbl.is Framsˇkn stŠrri en Mi­flokkurinn
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

"╔g Štla a­ kjˇsa"

Viti­ ■i­ hva­? ╔g Štla a­ kjˇsa Ý al■ingiskosningunum 28. oktˇber 2017 og nřta ■ar me­ lř­rŠ­islegan rÚtt minn!
N˙, jŠja, en hvers vegna? Me­ a­eins eitt atkvŠ­i Ý ÷llu hafi m÷gulegra kjˇsenda!?!
Og hva­a gagn hef Úg n˙ af ■vÝ? E­a ■˙ fyrir ■itt leyti ef ■˙ křst?

Ja, ■a­ eru margir sem hugsa ß svipu­um nˇtum og vi­, hver ˙t af fyrir sig, og ef vi­ drÝfum okkur ß kj÷rsta­ ■ß erum vi­ or­in a­ hˇp sem um munar. Ůar me­ hefur vilji okkar og vi­horf Ý ■eim hˇpi ÷­last tilsvarandi vŠgi.
Ůa­ hefur sÝn ßhrif, og ■eim mun meiri eftir ■vÝ sem fleiri nřta kosningarÚtt sinn.
Vi­ ■urfum bara sem flest a­ taka ■ßtt og kjˇsa Ý samrŠmi vi­ hug okkar og hjarta, Ý einlŠgni. Ůa­ gˇ­a vi­ ■a­ er a­ enginn sÚr hva­ vi­ kjˇsum Ý kj÷rklefanum. Og vi­ ■urfum ekki a­ segja ÷­rum frß ■vÝ hva­ vi­ kusum.

Alveg er ■etta magna­ a­ b˙a Ý lř­rŠ­is■jˇ­fÚlagi eins og okkar ß ═slandi og geta ■ess vegna lagt lˇ­ ß vogarskßlar um val ß fˇlki og stefnu vi­ stjˇrn landsins; Ý samrŠmi vi­ okkar sko­un hvers um sig.
vera ■ß me­ Ý ■vÝ a­ velja ■ingmenn og ■jˇnustuli­ til ■jˇnustu vi­ okkur almenning Ý dreifbřli sem ■Úttbřli og til a­ b˙a Ý haginn fyrir komandi kynslˇ­ir ß heilsusamlegan hßtt. Og svo getum vi­ ßvallt haft samband vi­ ■ingmenn äokkarô til a­ halda ■eim vi­ efni­ a­ kosningum loknum. FrßbŠrt!


mbl.is Kafa­ ofan Ý kannanir
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Lofor­ virkjunarfjßrfesta og lifandi menning

Fari svo a­ ver­i virkja­ ■arna skulu heimamenn gera ■a­ a­ skilyr­i a­ fyrst ver­i sta­i­ vi­ lofa­a uppbyggingu ß svŠ­inu ß­ur en virkjunarframkvŠmdir hefjast e­a a.m.k. jafnhli­a ■eim. DŠmi eru um a­ stˇrfyrirtŠki standa ekki vi­ f÷gur lofor­ um uppbyggingu ß starfsemi e­a ÷­ru ˙ti ß landi vi­ uppkaup ■eirra e­a yfirt÷ku ß rekstri ß landsbygg­inni. Talandi um fyrirtŠki Ý sjßvar˙tvegi og vinnslu.

En, hins vegar: ═ ┴rneshreppi og ■ar um slˇ­ir er Lifandi menning ß hverfanda hveli. Hva­ vill ■jˇ­in gera Ý ■eim efnum?


mbl.is äEngin glˇraô Ý Hvalßrvirkjun
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Lifandi menning ß hverfanda hveli

Lifandi menning Ý ┴rnesi ß Str÷ndum hefur ßtt undir h÷gg a­ sŠkja s÷kum fŠkkunar ßb˙enda jar­a og Ýb˙a ■ar Ý sveit.

Vonandi taka t.d. rß­amenn fer­amßla vi­ sÚr um m÷guleika ß uppbyggingu fer­a■jˇnustu Ý ■essu hÚra­i og styrki a.m.k. me­ ■eim hŠtti bygg­ og bygg­ar■rˇun Ý ■essari m÷gnu­u sveit. M÷guleikarnir eru margir Ý ■vÝ sambandi, bŠ­i til lands og sjßvar og annarrar nßtt˙ru, eins og 1200 ßra bygg­ Štti a­ sanna.

Ma­ur spyr sig hvort Bygg­astofnun, me­al annarra a­ila, sÚ ekkert a­ pŠla Ý vi­haldi bygg­ar og menningar ß ■essu svŠ­i. E­a ■ingmenn kj÷rdŠmisins, reyndar alls landsins, ■ar sem ■etta mßl snertir ■jˇ­ina alla.

Ůetta snřst ÷­rum ■rŠ­i um ■a­ sem Úg kalla lifandi menningu, a­ halda henni lifandi ßfram og samfelldri eins og undanfarnar tˇlf aldir. E­a, eiga erlendir a­ilar, m.a. kanadÝskur au­j÷fur gegnum HS Orku og einhver "Ýtalskur barˇn", a­ hafa Ý hendi sÚr a­ virkja me­ tilheyrandi jar­- og menningarraski ■arna ß svŠ­inu? Vegna einkahagsmuna ■eirra?

Ůetta er mßl sem var­ar rammÝslenska menningu og menningararfleif­ og ■ekkingu ß margvÝslegri lÝfsbj÷rg ß svŠ­inu, menningu sem enn er lifandi, a­ h˙n leggist ekki af og glatist.

Ein nau­synleg og augljˇs forsenda fyrir var­veislu bygg­ar og bygg­a■rˇunar Ý hÚra­inu er lagfŠring ß samg÷ngukerfinu. A­ sjßlfs÷g­u ver­ur a­ tryggja opnar samg÷ngur um allt ßri­. Ůa­ gefur augalei­, ■ˇ ekki sÚ nema vegna ■ess a­ enginn lŠknir er ■ar. Ůannig er ■a­ fjßrveitingavaldi landsins og rß­am÷nnum til skammar a­ ekki skuli hafa veri­ rutt undanfarin ßr ■egar ˇfŠr­ hamlar f÷r um landveg nor­ur Ý ┴rnes. Kostna­ur sem er agnarlÝtill Ý samhengi fjßrlaga. Betur mß ef duga skal og ■ˇ l÷ngu fyrr hef­i veri­. Einnig ver­ur a­ vera ■ar til sta­ar lßgmarks verslunar■jˇnusta og grunnskˇli, svo fßtt eitt sÚ nefnt.

١tt fjßrveitingar til fornleifarannsˇkna, uppgraftar og fleira, hafi a­ dˇmi vi­komandi starfstÚtta ef til vill ekki veri­ nŠgilegar gegnum tÝ­ina ■ß hafa ■ˇ veri­ talsver­ar fjßrveitingar Ý ■ann mßlaflokk. Ma­ur spyr sig Ý ■vÝ sambandi hvort horfin menning sÚ ■ß mikilvŠgari heldur en s˙ sem enn er lifandi hÚr ß landi. Ver­ur ■ß fyrst ßhugi ß menningarsvŠ­i ■vÝ sem hÚr um rŠ­ir ■egar s˙ lifandi menning vŠri horfin og langt um li­i­?


mbl.is Eins og ˇargadřr inn Ý samfÚlag Ý sßrum
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Okurvextir ß tilhŠfulausum forsendum

Undanfarin ßr hafa vextir veri­ mj÷g hßir ß ═slandi og miklu hŠrri en Ý vi­skiptal÷ndum okkar. Rˇtin a­ hinu hßa vaxtastigi Ý landinu er střrivextir Se­labanka ═slands, en ßkvar­anir um ■ß eru teknar ß vegum peningastefnunefndar Se­labankans. Ůrßtt fyrir mj÷g lßga ver­bˇlgu hÚrlendis undanfarin ■rj˙ ßr, sem hefur veri­ langt og vel undir 2,5%-ver­bˇlguvi­mi­i Se­labankans, ■ß hefur peningastefnunefndá samt haldi­ střriv÷xtum bankans vi­varandi hßum og ekki fari­ me­ ■ß ne­ar en n˙ er, 5%. Helstu r÷k hennar fyrir hinum hßu v÷xtum hafa einkum veri­ yfirlřstur ˇtti hennar vi­ of■enslu Ý efnahagslÝfi landsins me­ tilheyrandi aukningu ver­bˇlgu sem leitast er sem sÚ vi­ a­ sporna gegn me­ ■etta hßu vaxtastigi.

Ůessi r÷kstu­ningur hefur Ýtreka­ veri­ endurtekinn undanfarin ßr og mŠtti segja a­ sß a­ili sem me­ mßlatilb˙na­i sÝnum hefur helst ali­ ß ver­bˇlguvŠntingum sÚ einmitt peningastefnuşnefndin sjßlf me­ se­labankastjˇra Ý broddi fylkingar.

┴ hinn bˇginn vir­ist nefndin samt ekki hafa ßhyggjur af ■eim bagga sem vaxtakostna­ur er Ý kostna­i skuldsettra fyrirtŠkja landsins sem velta vaxandi kostna­i sÝnum ˙t Ý ver­lagi­ og eru a­ ■vÝ leyti ver­bˇlguaukandi Ý sjßlfur sÚr.

En standast ■essi r÷k peningastefnunefndar um hŠttu ß of■enslu og ■ar af leiddri ver­bˇlgu Ý efnahagskerfi landsins? Lei­a mß a­ ■vÝ lÝkur a­ svo sÚ ekki, a.m.k. hva­ eftirfarandi atri­i var­ar.

═ loku­u hagkerfi ■ar sem frambo­ ß v÷rum og ■jˇnustu takmarkast af ■eim framlei­slu■ßttum, og ■ar me­ tali­ vinnuafli, sem eru til sta­ar innanlands Šttu ■essi r÷k nefndarinnar a­ sjßlfs÷g­u vel vi­. Ef bankar veittu lßn umfram ver­mŠtask÷pun Ý hagkerfinu vi­ ■Šr kringumstŠ­ur myndi frambo­ og eftirspurn leita jafnvŠgis me­ vaxandi ver­bˇlgu a­ ÷­ru ˇbreyttu. Erlend lßn sem notu­ vŠru til fjßrfestinga og neyslu innanlands myndu lei­a til hins sama.

Svona a­stŠ­ur eru hins vegar ekki til sta­ar hÚr Ý dag, nÚ undanfarin ßr. ═sland er ekki loka­ hagkerfi. Ůa­ er ■vert ß mˇti mj÷g opi­. ═sland er Ý EES sem felur Ý sÚr a­ hinga­ til landsins hefur veri­ frjßlst flŠ­i ß v÷rum, ■jˇnustu og vinnuafli, og fjßrmagni a­ miklu leyti lÝka. Vexti Ý hagkerfinu me­ tilheyrandi aukningu framkvŠmda hefur a­ miklu leyti veri­ mŠtt me­ innflutningi ß erlendu vinnuafli, Ý og me­ og sÚrstaklega eftir a­ ôfulluö atvinnustigi me­al landsmanna sjßlfra var nß­. S˙ ■rˇun ß sÚr řmsar birtingarmyndir hva­ ßhrif ß eftirspurn Ý efnahagskerfi landsins var­ar:

  • Aukinni eftirspurn eftir v÷rum hefur veri­ mŠtt me­ ˇhindru­um innflutningi og verslun neytenda Ý fer­al÷gum ■eirra erlendis, auk ■ess sem vefverslun neytenda er Ý ÷rum vexti og leysir ■ar me­ hef­bundnar verslanir innanlands a­ nokkru leyti af hˇlmi. Umtalsver­ur hluti neyslu landsmanna ß v÷rum og ■jˇnustu fer ■vÝ fram utan landsins.
  • StˇrframkvŠmdir eru bo­nar ˙t og a­ miklu leyti unnar af erlendum verkt÷kum me­ innfluttu vinnuafli. Mikill hluti grei­slu tilkostna­ar vi­ framkvŠmdirnar fer ■vÝ beint til ˙tlanda en ekki Ý neyslu innanlands, auk ■ess sem ■Šr eru fjßrmagna­ar me­ erlendum lßnum.
  • Aukin notkun fyrirtŠkja hÚrlendis ß erlendu og (Ý Ýslensku samhengi) ˇdřru vinnuafli hefur ˙t af fyrir sig haldi­ launakostna­i Ý skefjum og ■ar me­ tekjum og kaupmŠtti vi­komandi laun■ega mi­a­ vi­ ■a­ sem ella vŠri. Auk ■ess hefur ■etta ßstand veikt st÷­u Ýslensks vinnuafls ß vinnumarka­num og haldi­ aftur af launahŠkkunum sem ella mŠtti b˙ast vi­ a­ hef­u or­i­ reyndin.
    Erlent fˇlk sem vinnur hÚrlendis Ý skamman tÝma, e­a hefur takmarka­ dvalarleyfi, flytur einnig miki­ af vinnulaunum sÝnum til heimahaga sinna erlendis sem ■ar af lei­andi skila sÚr ekki Ý neyslu hÚrlendis.

áÍll ofangreind atri­i lei­a til minni ■rřstings ß framlei­slukerfi landsins, bŠ­i vegna ˇhefts innflutnings ß v÷rum og vinnuafli, sem og neyslu ■egnanna erlendis og innkaupum ■eirra framhjß sta­bundnum verslunum innanlands. Ůetta felur jafnframt Ý sÚr tilsvarandi minni ver­bˇlgu■rřsting innanlands en ella vŠri.

áNi­ursta­an af ofangreindu er ■vÝ s˙ a­ r÷k peningastefnu-nefndar um hŠttu ß of■enslu me­ tilheyrandi ver­bˇlgu Ý efnahagskerfi landsmanna, ef střrivextir yr­u lŠkka­ir meira en or­i­ er, halda ekki vatni hva­ ■a­ var­ar. Eftir stendur ■ß s˙ ßlyktun a­ hÚr hhafi veri­ haldi­ uppi of hßu vaxastigi, raunverulegum okurv÷xtum, a­ tilhŠfulausu Ý ■vÝ samhengi.


mbl.is äVextir ˇgnun vi­ Ýslenskt atvinnulÝfô
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Ëkeypis nßtt˙ruparadÝs liggur undir skemmdum

Ůessu ver­ur a­ breyta ■ar sem svona hßttar til, eins og lřst er Ý me­fylgjandi frÚtt um slŠma umgengni og sˇ­askap Ý einni af nßtt˙ruparadÝsum ═slands.
Tekjur ver­a a­ fylgja tilkostna­i. Sß sem ber kostna­ af fer­amannastraumi Štti a­ njˇta tilhlř­ilegra tekna fyrir.

╔g spyr ßgŠta og grei­uga landeigendur Hre­avatnslands hvort ■eir hafi Ýhuga­ a­ stofna t.d. "Sveitagar­" me­ einhverri fer­avŠnni a­st÷­u sem ■eir sÝ­an gŠtu haft einhverjar tekjur af til a­ fjßrmagna a­st÷­u og eftirlit, hli­stŠtt og eigendur Blßa lˇnsins hafa gert ■ar. Ůar kemst enginn inn nema ■eir sem kaupa sÚr a­gang a­ ■vÝ sem ■ar er Ý bo­i - og fuglinn flj˙gandi.

Ůa­ er t.d. sk÷mm hˇpfer­afyrirtŠkja a­ hagnřta sÚr ■essa a­st÷­u ßn ■ess a­ grei­a fyrir.
Fyrir utan frßbŠrt og fallegt landslag og grˇ­ursŠlt una­slegt umhverfi ■arna, sem indŠlt er a­ ganga um ni­ur a­ fossinum Glanna og lautarfer­asta­num ParadÝsarlaut, ■ß hafa landeigendur lßti­ reisa flottan ˙tsřnispall ofan vi­ fossinn Glanna ß sinn kostna­. Fyrir utan anna­ er hŠgt a­ fylgjast ■ar me­ l÷xunum undir fossinum og stˇrl÷xunum ß ßrbakkanum ne­ar. MÚr skilst a­ landeigendurnir hafi fengi­ einhverja hungurl˙s Ý styrk frß hinu opinbera upp Ý framkvŠmdina ß sÝnum tÝma og er ■a­ allt og sumt.
Ůarna kemur sŠgur hˇpfer­abÝla og fer­afˇlks ß einkabÝlum daglega yfir allt sumari­ og meira en ■a­ ■annig a­ oft myndast ÷rtr÷­ ß bÝlastŠ­inu sem er vi­ golfskßla Golfkl˙bbsins Glanna (GGB). Golfskßlinn bř­ur einnig upp ß ■rifalega salernisa­st÷­u sem opin er allan sˇlarhringinn. Ůar er notendum ■ˇ Ý sjßlfs vald sett hvort ■eir leggi fram einhverja aura fyrir a­st÷­una og fß skßlaeigendur ■annig lÝti­ fyrir sinn sn˙­.á

Langlundarge­ forrß­amanna svŠ­isins vi­ Glanna Ý Hre­avatnslandi er a­dßunarvert. Vonandi ver­ur dßsamlegt umhverfi­ ■arna ekki skemmt me­ ˇhˇflegum ßtro­ningi vegna hinna frjßlsu ˇkeypis afnota og eftirlitsleysis.
Ůetta ß nßtt˙rulega vi­ um a­rar nßtt˙ruparadÝsir ■ar sem svona hßttar til.


mbl.is SlŠm umgengni og sˇ­askapur
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Hagv÷xtur og mannfj÷lgunarvandi heimsins

Er ˇheftur hagv÷xtur ß heimsvÝsu lausn alls?

═ frÚtt ß mbl.is 6. j˙nÝ 2016 me­ yfirskriftinni äŮrj˙ b÷rn a­ minnsta kostiô er greint frß ■vÝ a­ Tyrklandsforseti hafi eindregi­ hvatt ■egna sÝna og tr˙brŠ­ur til barneigna. Haft er eftir honum äa­ äengir m˙slimarô Šttu a­ Ýhuga a­ nota getna­arvarnirô og a­ hann hafi ähvatt konur til ■ess a­ eignast a­ minnsta kosti ■rj˙ b÷rnô. äVi­ munum margfalda afkomendur okkarô er haft eftir honum.

Ůessi frÚtt ber me­ sÚr a­ ■ar fari saman hvatningar Ýslamsks ■jˇ­h÷f­ingja, Ý anda Ýslam, og ka■ˇlsku kirkjunnar um aukningu barneigna og gegn notkun getna­arvarna. Fßtt er sterkara en hvatningar og tr˙arleg "l÷g" og kennisetningar ß grunni tr˙arbrag­a og hvers kyns innrŠting um breytni fˇlks ß ■eim grunni.

Me­ slÝkum innrŠtingarhvatningum er skellt skollaeyrum vi­ fˇlksfj÷lgunarvanda heimsins sem er ein af frumors÷kum ßgangs ß au­lindir Jar­ar og sta­bundinnar og hnattrŠnnar mengunar. Hva­ tr˙bo­ og ßrˇ­ur, ef ekki valdbo­, umrŠdds forseta var­ar Ý krafti sÝns embŠttis sem lei­toga lands sÝns hefur ■a­ vŠntanlega einnig einhver ßhrif ß alla landa hans og tr˙brŠ­ur ■eirra hvar sem ■eir eru, lÝka Ý ÷­rum l÷ndum Evrˇpu ■ar sem ■eir eru fj÷lmennir.

Pßfinn ßsamt ÷­rum ka■ˇlskum tr˙arlei­togum hefur hli­stŠ­ tr˙arleg hvetjandi ßhrif innan ka■ˇlsku kirkjunnar, hvar Ý heimi sem h˙n teygir anga sÝna.

Spurning er hvernig hŠgt er a­ breg­ast vi­ ■essari hvatningastefnu um barneignir Ý nafni tr˙arbrag­a, ekki sÝst ofangreindra, ß­ur en fˇlksfj÷lgunin og fˇlksfj÷ldinn Ý heiminum ver­ur til slÝkrar ey­ingar ß gŠ­um Jar­ar a­ ska­inn ver­i ˇafturkallanlegur me­ tilheyrandi h÷rmungum fyrir allt lÝf Ý vistkerfi okkar, Flˇru og Fßnu.

Reyndar hafa ■Šr sko­anir veri­ vi­ra­ar fyrir ßratugum sÝ­an af frŠ­im÷nnum og fˇlki, sem lŠtur sig ■essi vandamßl var­a, a­ Ý ˇefni stefni og jafnvel a­ ■egar hafi veri­ fari­ yfir m÷rk hnattrŠnnar sjßlfbŠrni til lengri tÝma liti­. ═ tÝmamˇtaskřrslu ß vegum Rˇmarkl˙bbsins, The Limits to Growth frß 1972 eftir Dennis L. Meadows o.fl. (Ý danskri ■ř­ingin GrŠnser for vŠkst, Gyldendal 1974), voru dregnar upp d÷kkar horfur Ý ■essum efnum ef fram fŠri eins og horf­i ■ß. Sbr. einnig bˇkin Mankind at the Turning Point eftir Mesarovic & Pestel (Ý danskri ■ř­ingu Hvilke grŠnser for vŠkst?, Gyldendal 1975). Mannfj÷ldinn Ý heiminum hefur vaxi­ me­ veldisvexti og heldur enn ßfram ß ■eirri braut. Ůa­ gengur nßtt˙rulega ekki til lengdar endalaust ßn h÷rmulegra aflei­inga.

LÝti­ raunhŠft umfram umrŠ­ur og rß­stefnur er samt a­hafst Ý al■jˇ­asamfÚlaginu til a­ stemma stigu vi­ ■essari ˇheillavŠnlegu ■rˇun.
Fulltr˙ar ■jˇ­rÝkja tala ß al■jˇ­legum rß­stefnum um hnattrŠn vandamßl en ekki vir­ist ■ar komist nŠgilega beinskeytt a­ rˇtum ■essa vanda, sem er offj÷lgunarvandamßl mannkyns. Lřsandi dŠmi um ■etta er til dŠmis al■jˇ­leg rß­stefna um sjßlfbŠra ■rˇun ß vegum einnar deildar Sameinu­u ■jˇ­anna, äThe Third International Conference on Financing for Developmentô, sem haldin var Ý Addis Ababa 13.-16. j˙lÝ 2015. Ůar voru sett fram 17 stefnumi­ og ■ar undir 169 markmi­, äSustainable Development Goalsô, sem me­limal÷ndin myndu stefna a­ var­andi velfer­ Jar­arb˙a og sjßlfbŠra ■rˇun ß m÷rgum svi­um, sbr. The Addis Ababa Action Agenda (AAAA, A/RES/69/313). Ůessi markmi­ voru einnig sundurli­u­ Ý sÚr skjali ■ar sem tiltekin ßform um tilsvarandi a­fer­ir og a­ger­ir eru tengd vi­ hvert markmi­ um sig. Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna fylgdi ni­urst÷­um rß­stefnunnar eftir me­ me­al annars ßlyktun 22. desember 2015.

Fljˇtt ß liti­ er ■ˇ Ý ■essum g÷gnum ■vÝ mi­ur hvergi minnst berum or­um ß undirliggjandi offj÷lgunarvanda mannkyns e­a sÚrst÷k vi­br÷g­ vi­ honum; eins og hann sÚ ekki til sta­ar.

═ vi­tals■Štti Sjˇnvarpsins 14. j˙nÝ 2016 vi­ umhverfissÚrfrŠ­inginn dr. Jane Godall kom fram hjß henni a­ ef allir Ýb˙ar Jar­ar nytu s÷mu lÝfskjara og vi­hef­u sama lÝfsstÝl og vi­ Evrˇpub˙ar n˙ ■yrfti um fjˇrar til fimm plßnetur ß vi­ J÷r­ til a­ standa undir og vi­halda ■eirri neyslu og au­lindanřtingu. (birt 18.6.2016 ß Sarpinum ß R┌V).

Til samanbur­ar sřna ˙treikningar Global Footprint Network ß vistspori (äEcological Footprintô) mannkyns ß J÷r­u a­ n˙verandi notkun au­linda og losun koltvÝsřrings krefst Ýgildis 1,6 Jar­a til a­ vi­halda sjßlfbŠrni. Ůar sem vi­ h÷fum vitanlega einungis eina J÷r­ sÚst a­ Ý miki­ ˇefni er komi­ og virkra a­ger­a er ■÷rf.

A­ hvetja stˇran hluta mannkyns til enn hra­ari fj÷lgunar, eins og lei­togar og fylgjendur ofangreindra tr˙arbrag­a gera, ■egar ■÷rf er ß hinu gagnstŠ­a, er augljˇslega ˇßbyrg og veruleikafirrt stefna sem bŠtir ß vanda mannkyns a­ ÷­ru ˇbreyttu. ┴byrg­ allra ■eirra ■jˇ­a og al■jˇ­legra stofnana sem a­hafast ekki me­ virkum a­fer­um til a­ stemma stigu vi­ fˇlksfj÷lgunarvanda mannkyns er mikil og meiri en or­ fß lřst.

═ ofangreindu ljˇsi ber a­ huga a­ nřjum lausnum fyrir vegfer­ og velfer­ mannkyns heldur en ßframhaldandi ˇheftum hagvexti ß heimsvÝsu me­an stŠtt er, en s˙ feig­arstefna endar a­ ˇbreyttu me­ h÷rmungum fyrir alla.
N˙ er spurning hvort m.a. aflei­ingar af äBrexitô me­ tilkomandi endurskipulagningu efnahagskerfa landanna geti beint ■jˇ­rÝkjum heims inn ß farsŠlli brautir Ý ■essum efnum.


mbl.is Obama: Brexit ˇgnar hagvexti
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Huglei­ingar ß f÷studaginn langa

SÚra dr. Gunnar Kristjßnsson flutti a­ mÝnu mati stˇrmerkilega og upplřsandi prÚdikun Ý messu Ý Brautarholtskirkju sem ˙tvarpa­ var ß Rßs1 ß f÷studaginn langa 18. aprÝl 2014. HÚr ne­ar er vitna­ or­rÚtt Ý nokkra sta­i Ý prÚdikun hans, en a­ sjßlfs÷g­u er best a­ heyra hana og lesa Ý heild sinni til a­ me­taka allan bo­skap hennar ß ÷llum forsendum hennar.

Gunnar kemur m.a. inn ß tr˙arhugtaki­ eins og hann t˙lkar ■a­ a­ einu leyti (mÝnar leturbreytingar):

... äL˙ther sag­i a­ äa­eins me­ ■vÝ a­ horfa til reynslu mannsins yr­i gu­frŠ­ingurinn gˇ­ur gu­frŠ­ingurô, ■a­ ß einnig vi­ um tr˙na, reynslan sta­festir tr˙na, h˙n opnar nřja vÝdd, ■ar sem ma­urinn skynjar nßvist Gu­s. Tr˙in snřst ekki um tr˙arkenningar e­a tr˙arjßtningar, heldur ekki um tr˙arlegt atferli. H˙n snřst um reynslu mannsins, tr˙in er mßlefni mannsins, h˙n var­veitir ■rß hans og l÷ngun til Hans sem gefur honum hugrekki til a­ lifa og kjark til a­ vera manneskja.ô ...

Um hlutverk kirkjunnar Ý ■essu samhengi segir sÚra Gunnar:

äS˙ kirkja sem kennir sig vi­ hinn krossfesta hlřtur a­ tala mßl lÝ­andi stundar, h˙n hlřtur a­ fßst vi­ reynslu mannsins og tilfinningar hans, spurningar hans um eigin tilvist. ═ or­rŠ­u tr˙arinnar břr sannleikur hennar, inntak og merking. Og äsannleikur tr˙arinnar birtist ľ svo Úg vitni Ý franska fÚlagsheimspekinginn Bruno Latour ľ Ý ■vÝ a­ h˙n vekur okkur a­ nřju, h˙n kemur til mˇts vi­ tilfinningu okkar fyrir merkingu ■ess a­ vera manneskja, merkingu ■ess a­ vera til.ô Me­ ÷­rum or­um: ekki eins og Úg-laus m˙gurinn vi­ krossinn, heldur eins og Hann sem gaf allt vegna ■ess sem er gott, fagurt og satt, vegna ■eirrar heil÷gu ■renningar sem hvert mannsbarn ■rßir innst Ý hjarta sÝnu.
═ hinni tr˙arlegu or­rŠ­u komum vi­ or­um a­ ■vÝ sem skiptir okkur mestu mßli, jß: ÷llu mßli. Vi­ notum tr˙arlega or­rŠ­u um ■a­ dřrmŠtasta, um mannrÚttindi sem eru heil÷g, um vir­ingu mannsins sem er heil÷g, um ßstina sem er heil÷g. SÝ­asta vÝgi mennskunnar er Ý hinu heilaga, ■ar sem ma­urinn er ˇskrß­ur, ■ar er hann ßn kennit÷lu, ■ar nŠr enginn til hans nema inn Heilagi, ■ar finnur hann sÚr borgi­ Ý fa­mi hans, Ý tr˙nni er mennsku okkar borgi­.ô ...

SÚra Gunnar leggur ßherslu ß a­ greina merkingu krossins og ■ř­ingu hans Ý samtÝmanum og segir hÚr m.a. Ý ■vÝ sambandi:

äHvers vegna er mynd hins krossfesta svo ßgeng? Er ■a­ ekki vegna ■ess a­ hann er ma­urinn sem vi­ viljum lÝkjast, sem vi­ viljum a­ mˇti ■ennan heim. ═ mynd hins krossfesta birtist Ýmynd mennskunnar og mann˙­arinnar sem ß erindi til allra tÝma og allra manna.
Vi­ getum deilt um tr˙arkenningar og tr˙frŠ­i ľ en gegnir ekki ÷­ru mßli um ■ß sem sřna me­ lÝfi sÝnu og dau­a hvers e­lis tr˙arreynslan er, s˙ reynsla sem gefur lÝfi mannsins dj˙pa merkingu. Er ■a­ ekki spurning um hva­ er satt sem skiptir mßli, hva­ er gott og hva­ er fagurt?
Allt birtist okkur Ý honum sem lif­i og dˇ eins og lÝfi­ hef­i ˇendanlega dřrmŠtan tilgang. S˙ vitund og s˙ reynsla afhj˙par ekki vonsku mannsins heldur ■ß von sem honum er gefin, og ■a­ er einmitt Ý voninni, ßstinni og Ý tr˙nni sem hin gˇ­u gildi ver­a a­ veruleika Ý lÝfi mannsins og setja Ý gang vellÝ­unarhvatana sem gefa honum l÷ngun til a­ lifa skapandi og gefandi lÝfi. ľ Ůa­ kosta­i Jes˙m lÝfi­ a­ koma ■eim skilabo­um ßlei­is

Dr. Gunnar Kristjßnsson var, ■ß er hann flutti ofangreinda prÚdikun, sˇknarprestur Ý Reynivallaprestakalli Ý Kjˇs og prˇfastur KjalarnessprˇfastsdŠmis, en lÚt af st÷rfum ß fyrri hluta ßrs 2015 fyrir aldurs sakir. Ůykir mÚr ■ar miki­ skar­ fyrir skildi, vegna ■ess a­ Ůjˇ­kirkja ═slands hefur a­ mÝnu mati mikla ■÷rf fyrir kennimenn, uppfrŠ­ara og prÚdikara me­ t˙lkandi nßlgun sem er hli­stŠ­ ■eirri sem sÚra Gunnar hefur vi­haft bŠ­i Ý rŠ­um og ritum um ■au efni, eigi h˙n a­ kallast ■jˇ­kirkja me­ rÚttu eins og ■a­ hugtak var upphaflega skilgreint af äf÷­ur ■jˇ­kirkjunnarô Friedrich Schleiermacher snemma ß 19. ÷ld og sporg÷ngum÷nnum hans. Annars er hŠtt vi­ a­ Ýslenska Ůjˇ­kirkjan ver­i ekki raunveruleg ■jˇ­kirkja Ý ■eim skilningi, heldur eins og hver annar sÚrtr˙ars÷fnu­ur me­ einstrengingslegar tr˙arjßtningar sÝnar og tr˙arkenningar ˙r fornu samhengi.


mbl.is Ůjˇ­kirkjufˇlki fŠkkar hra­ar
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Forkastanlegar yfirhylmingar

Vonandi er ■a­ li­in tÝ­ a­ yfirv÷ldáinnan kirkjunnar, hvar sem er, hylmi yfir me­ m÷nnum, sem hefur veri­ treyst fyrir ■jˇnustu vi­ s÷fnu­i og skjˇlstŠ­ingaákirkjunnar, en semáreynst hafa veri­ nÝ­ingar af verstu ger­. Kirkjuyfirv÷ld sem ■a­ hafa gert vitandi vits eru beinlÝnis samsek Ý glŠpnum.


mbl.is NÝ­ingsverk Ý skjˇli kirkjunnar
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

R÷kvillan Ý a­f÷rinni gegn forsŠtisrß­herra

═ raun og veru liggur allt fˇlki­ sem var Ý samningsli­i ═slands gagnvart erlendu kr÷fuh÷fum f÷llnu bankanna undir ßs÷kun ■essa "upphlaupsfˇlks"; ßs÷kun um samsŠri.

Halda mŠtti a­ upphlaupsfˇlki­ haldi a­ forsŠtisrß­herra hafi veri­ einn um ■a­ a­ semja vi­ hina erlendu hrŠgammasjˇ­i svok÷llu­u fyrir sÝna h÷nd og fj÷lskyldunnar persˇnulega.

Au­vita­ er ■a­ fjarri ÷llu sanni! Ůar ß bekk me­ honum voru a­ sjßlfs÷g­u fj÷lmargir a­rir opinberir a­ilar, svo sem Ý rß­uneytum og Se­labanka ═slands me­ se­labankastjˇra Ý broddi fylkingar, auk řmissa tilkvaddra sÚrfrŠ­inga innlendra og erlendra sem veittu rß­gj÷f.

Ůar sem fj÷ldinn allur af fˇlki var saman Ý ■vÝ a­ semja vi­ slitab˙in er ■ar af lei­andi ˙t Ý h÷tt a­ halda ■vÝ fram a­ einn ma­ur, forsŠtisrß­herra, hef­i geta­ komi­ einhverjum persˇnulegum sÚrhagsmunum ■ar a­. Nema ■ß og ■vÝ a­eins a­ hÚr hafi ßtt sÚr sta­ eitthvert stˇrkostlegt samsŠri allra ■essara a­ila gegn hagsmunum ═slands. Ůa­ er ekki lřginni lÝkt!
En ekki er hŠgt a­ sjß anna­ en a­ ßs÷kun um ■a­ felist samt Ý r÷kvillu upphlaupsfˇlksins gegn forsŠtisrß­herra einum.

Fur­u sŠtir a­ einhverjir af ■essum opinberu a­ilum skuli ekki hafa lagt or­ Ý belg Ý ■essu mßli, ■ˇ ekki vŠri til annars en a­ ■vo af sÚr ßbur­inn um ■Šr sakir Ý ■eirra gar­ um ■a­ samsŠri sem Ý ßs÷kunum upphlaupsfˇlksins felst.


mbl.is Ekki nˇg a­ vera bara rei­ur
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband